Chuyện “đi thêm một dặm nữa”

Go for an extra mile, would you?

Cách đây 2 năm, Henry đã từng nói với tớ như vậy. Đại loại hôm đấy chủ đề cuộc nói chuyện bàn trà của bọn tớ là về mình sẽ sẵn sàng làm gì và làm đến đâu cho người thân và bạn bè mình. Rồi rộng ra là mình sẽ làm đến đâu so với cái “trách nhiệm”, hay “bản năng”, hay “linh tính”,… hay bất kì một điều gì đó thúc đẩy mình phải hành động.

 

Tớ sẽ lại lan man sang 2 chuyện vĩ mô về 2 quốc gia mà gần đây tớ có biết qua qua.

Chuyện thứ nhất là về Singapore và Biển Đông

Hẳn là ai cũng nghe qua qua về những tranh chấp trên Biển Đông giữa các bên, trong đó có Việt Nam, cùng với Trung Quốc, Đài Loan, Brunei, Malaysia và Philippines  trong thời gian gần đây. Tranh chấp vẫn cứ xảy ra. Báo đài còn đưa tin về những cái như là Bộ quy tắc ứng xử Biển Đông (Code of Conduct – COC ) và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (Declaration on Conduct of the Parties in the South China Sea – DOC) – nghe quen quen ha!

Trên thực tế, đến bây giờ mới chỉ có DOC được hoàn thiện và ký kết năm 2002, nhưng được cho là không cụ thể và thực chất. Còn trong khi đó, đàm phán cho COC giữa ASEAN và Trung Quốc thì không có chút tiến triển nào, do đang bị phía Bắc Kinh gây trì trệ. Nữa là gần đây, Bắc Kinh triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa, máy bay chiến đấu đến đảo Phú Lâm (Woody Islands) thuộc quần đảo Hoàng Sa, cùng rất nhiều hành động kinh tế hóa tại đây (Ai muốn biết thêm thì google “Kinh tế hóa Biển Đông”, “Thành phố Tam Sa”… nhiều lắm, đừng lười).

Thế là trong một cuộc họp Ngoại trưởng ASEAN hồi tháng 2 vừa rồi tại Lào, các bác lãnh đạo rất là lo ngại về việc này , lo kinh lên được, và đem ra thông cáo báo chí về sự lo ngại của mình. Riêng có bác Bộ trưởng ngoại giao mới của Singapore, là Vivian Balakrishnan đã đứng ra và bảo, okay, chúng tôi sẽ đứng ra làm cầu nối cho 2 bên ASEAN và Trung Quốc sao cho đẹp lòng nhất có thể, và này, chúng tôi có ý kiến về “Bộ quy tắc ứng xử trong những trường hợp đối đầu không lường trước trên biển” (Code for Unplanned Encounters at Sea – CUES) , mời các vị nghe cho.

Singapore vốn không phải là một quốc gia liên quan trực tiếp đến tranh chấp ở Biển Đông, nhưng các bác ấy không thể cứ thế đứng nhìn những bác còn lại than vãn và đổ lỗi cho nhau mãi được. Ừ và do là căng thẳng có tác động tiêu cực lên hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không, cũng như lợi ích thương mại của cả khu vực nói chung và Singapore nói riêng. Và nữa là, cái này vốn không mới: CUES đã từng là một thỏa thuận của 21 nước thành viên Hội nghị Hải quân Tây Thái Bình Dương 2014 (bạn nào muốn biết thêm tự google ô kê?). Cơ mà, hey, cuối cùng thì cũng có một hành động nào đấy mang tính tích cực và cụ thể nhằm tháo ngòi cho một vấn đề lù lù như cái xe lu ở đấy.  Và tất nhiên, những người khác vỗ tay rào rào.

Chuyện thứ 2 là về  Bhutan:

Đó là cái TedTalk đầy cảm hứng của bác Thủ tướng Bhutan Tshering Tobgay. Xem đi các bạn ạ, có subtitle đủ các thứ tiếng đó. Xem đi hay lắm!

Bhutan là một nước nhỏ xíu và có GDP được bác thủ tướng đánh gia là còn thấp hơn cả gia tài ối cá nhân, nhưng lại là một nước giàu có về không khí sạch và môi trường sạch, diện tích rừng siêu lớn. Và, mặc dù với nền kinh tế và công nghiệp đơn sơ (nghĩa là “chậm phát triển” đến mức chẳng có thể làm biến đổi môi trường), nhưng Bhutan lại đang dẫn đầu trong việc chống biến đổi khí hậu. Và điều này không chỉ bây giờ mới diễn ra. Thực chất, đến bây giờ mới có thêm nhiều người chúng mình biết thôi, chứ Bhutan đã thực hiện hành động này hàng năm trời rồi.

2 câu chuyện quốc gia này đều có rất nhiều thứ to to có thể bàn tới. Tớ thì chỉ nhìn đơn giản ở mức độ vi mô bằng việc “tính cách hóa” 2 nước này thành 2 cá nhân, như nói về 2 anh bạn vậy. Như thế bọn mình có thể hỏi nhau kiểu: “Ê, cậu có biết chuyện anh Singapore không? Thật là một soái ca hiệp nghĩa nhỉ” hay là “Ồ, anh Bhutan đó đúng là một bậc quân tử chính trực kiên trung vậy”.

Và câu hỏi nói to to hơn một tí là: “Này, cậu có thấy hành động của 2 anh ấy rất là “đi thêm một dặm nữa” không? Ý là, họ sẵn sàng đốt thêm chút năng lượng cá nhân để có thể đến một cái địch xa xa tốt đẹp hơn, không chỉ cho họ mà cho cả những người xung quan nữa đó”.

Và, lại lấn tới tiếp câu hỏi to oành: “Cậu có dám “đi thêm một dặm nữa” không? Vì tớ, vì cậu, vì bất kì điều gì cậu mến yêu?”.

Các cậu thấy sao? Nếu áp vào những sự kiện xảy ra gần đây suốt mấy ngày qua, từ chuyện cá chết, đến chuyện thực phẩm bẩn, những sự kiện này cũng chỉ là hệ quả của một loạt sự kiện khác mình không có ý kiến rõ ràng. Bây giờ các cậu thử rõ ràng chút coi… Nếu câu trả lời là không, chúc cậu nằm yên đó vui vẻ, có thẻ thi thoảng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc, và đừng có cáu nếu mọi sự nó không như ý. Còn nếu  câu trả lời là thì chúng ta sẽ sớm có hành động thôi! Hẹn ở post khác.

Cơ mà làm gì thì làm, hãy hát lên đã cho vui:

“But I would walk five hundred miles
And I would walk five hundred more
Just to be the man who walked a thousand miles
To fall down at your door”

Hãy làm vì những gì mình thương mến, cậu ạ.

Và trước tiên, hãy quan tâm cái đã! Thực sự quan tâm ấy.

 

Những tấm lòng được chắp đôi cánh mộng mơ và biến thành cuộc phiêu lưu kỳ thú không hồi kết…

Đây vốn là một note trên fb của tớ. Giờ post lại ở đây 🙂
Cách đây ít lâu một người bạn thân có một ý tưởng rất dễ thương chia sẻ với tớ:
      “Này Chip, mỗi tháng chị muốn để ra vài chục usd dành riêng gửi cho một quỹ nào đó đang giúp làm đẹp thêm cuộc đời này. Any suggestions?”
Số tiền hẳn là bé xíu xiu chẳng thấm tháp là bao, nhưng tất nhiên là muốn nó phải đển đúng người và làm đúng việc. Tớ cũng phấn khích, muốn kể lể ngay với Nga một vài gương mặt có thể gửi vàng và câu chuyện đầy mê đắm đằng sau mỗi hành động họ đang làm.
Với đầy đủ tính chất của một đứa tư duy chậm và ham chơi khó tập trung, mãi hôm nay tớ mới lên một list một vài cá nhân và tổ chức tớ đã “theo dõi” từ lâu và vô cùng cảm phục tấm lòng, nghị lực và cách sống của họ. Bài viết dành riêng cho Nga, cho cả tớ nữa (để mà nhớ và thêm động lực mà làm), cho cả bất kỳ ai có chung ý tưởng này, hoặc đơn giản là muốn chia sẻ chút chút với nhau vậy thôi.
Và đây là Danh Sách của tớ:
1. SÁCH HÓA NÔNG THÔN của anh Nguyễn Quang Thạch (fb: https://www.facebook.com/nqthach)
Tớ bắt đầu follow fb anh Thạch được khoảng một năm gì đó, khi anh đang trong quá trình đi bộ Bắc Nam để vận động xây dựng tủ sách cho trẻ em, nhất là trẻ em nông thôn. Theo anh, kiến thức qua việc đi học trên lớp là không đủ, và sự thiếu hụt kiến thức sẽ gây lầm than kèm theo nhiều hệ quả khôn lường cho cả các cá nhân và xã hội. Đọc sách thực sự có thể giúp giải quyết vấn để trên và nâng cao dân trí trong dài hạn. Hình ảnh anh Thạch đầu đội mũ xòe, mặc sơ mi dài tay, vai đeo ba lô và update các dấu mốc điểm đến hàng ngày trên fb đã trở nên cực kỳ ấn tượng và quen thuộc với tớ trong suốt một thời gian. Hình như anh Thạch lại đang chuẩn bị bước tiếp để xây tiếp các tủ sách khác khi còn sức, và khi một mắt vẫn còn sáng (mắt kia của anh Thạch đã bị hỏng).
Tớ dõi theo page cũng đã từ lâu. Tớ không biết mặt biết tên của những con người đang miệt mài này, nhưng những gì họ làm được quả là kì diệu. Tớ gọi đây là những người mang tuổi thơ về cho tuổi thơ. Họ sửa sang, dựng lại những sân.chơi.thực.sự cho trẻ em, với xích đu, cầu trượt, bập bênh… trong những khoảng sân khu tập thể cũ ở thủ đô. Tuổi thơ của tớ trải qua tại những khu tập thể ở Hà Nội nên việc các bạn ấy làm càng thêm mang nhiều ý nghĩa cá nhân. Hơn nữa những vật liệu sử dụng toàn là gỗ, tre, dây thừng, lốp xe,…, vừa đơn giản không ngờ vừa sáng tạo, vừa tiết kiệm và không độc hại.
Again, tớ cũng không biết những cá nhân thực hiện điều này, nhưng lại là một điều kì diệu nữa đến với các em chó bé mèo, và cũng là một điều kì diệu cho một xã hội tử tể nữa. Hàng ngày vẫn có hàng trăm hàng ngàn chó mèo bị ngược đãi, bị tổn thương, bị tai nạn, bị bắt làm thịt, vv. Các bạn tình nguyện viên, hay những người tốt bụng cứ nghe ở đâu có chó mèo bị hại là lao đến cấp cứu rồi đưa các em về trạm. Ở trạm các em được cứu chữa, được chăm sóc, và được tìm nhà cho để ở. Tuy nhiên qua theo dõi thì tớ thấy việc tìm nhà mới cho các bé chẳng suôn sẻ gì (hẳn rồi) và phần finance là một cả vấn đề lớn. Nhưng các bạn ấy vẫn kiên cường làm việc, kiên cường duy trì và tình yêu cứ thế được bơm đầy.
Có ai cũng biết chuyện về chú lính chì Thiện Nhân không? Em bé sơ sinh bị mẹ bỏ rơi trong rừng ngay lúc mới đẻ, bị thú hoang ăn mất một chân và bộ phận sinh dục. Chị Mai Anh đã đón bé về nuôi, trở thành người mẹ “đẻ Nhân ra từ tim”. Giờ Thiện Nhân hình như là được 10t rồi, em rất tình cảm, ấm áp. Fb của chị Mai Anh lúc nào cũng rất xúc động với đầy tình yêu với 3 cậu con trai và rất nhiều những đứa con khác qua các chương trình mà chị gọi là “con chim xinh xinh”-chuyên giúp cấy lại bộ phận sinh dục cho các em bé chẳng may bị thiếu hụt. Dõi theo để mà thấy người phụ nữ bé xíu còi cọc đó kiên cường, dũng cảm thế nào.
5. Tohe Style của anh Nguyên và chị Ngân và cả một team Hồn nhiên không để đâu cho hết
Tohe ngoài những sản phẩm 100% hồn nhiên bay bay chất chất ra thì sau đấy còn là một câu chuyện dài ngoằng ngập màu sắc về việc đưa nghệ thuật đến cho các bạn bé bị khiếm khuyết về thân thể và trí não (tổ chức các lớp vẽ) và các bé ở thành thị (tổ chức các sự kiện nghệ thuật sắp đặt). Tohe kiểu cứ phơi phới hồn hâu, cùng một bịnh đoàn hô hố nói cười dễ thương không chịu được, lan tỏa tình yêu và sự tử tế ra khắp nơi. Tuy nhiên ở Tohe thì tớ không thấy có kêu gọi một hoạt động funding nào hết. nên nếu có quan tâm thì có thể liên hệ trực tiếp tới đội quân nhí nhố để mà hỏi han muốn góp công góp sức sao đó, ha!?
Tàm tạm thế đã. Có gì nghĩ tiếp bổ sung sau hihi :>

Wonder

81zdsfzjh2bl

“She bent down and whispered in my ear. “You really are a wonder, Auggie. You are a wonder.”

I closed the book. Something uplifting and heart-warming has entered me. The feeling that your heart is soft enough to absorb something beautiful and pure, again.

I love this feeling, I wish it will never leave. The book is simple, its story is touching, true, multi-dimensional, and all in all is about each of us, but none of us, I hope, because August is such a special little boy. His story may not be 100% relate-able to every single human out there, but nonetheless we may all, at one point or another, have been featured in his world, through Jack, or Summer, or perhaps Amos, or Julian.

Once again, I’m reminded of something dad said, after weeks of reading about the beauty of the universe. I remember he was being super-hyped over space-time and other complex physics theories that I could not just simply wrap my head around. After several days of in-depth ‘internet researches’, he told me and mom something nice and simple: “Truth is always beautiful, and simple”. He intrigued us, asking whether we know who said such a thing. “no”. “A mathematician, a scientist”.

Ok, I might not have the brain these days to do a further research into the name of such wise scientist. Recently I have lost my enthusiast to seek a singular ‘something’ in anything, especially when it does not matter.

But when he said that, I just instinctively nodded, not because it came out of dad’s mouth, but simply because it made sense, and therefore I don’t really care if it was a Einstein or a Hawking who said it – it does not matter. I agreed. Somewhere in my fuzzy brain, that statement, though not clearly shaped in any color or form, or words, has taken its roots, for a time.

Truth is always beautiful, and simple.

That is what I feel when reading Wonder. I don’t want to spoil anything because you might be a wanderer who happens to know about this book and as a result curious to find out. But just know that it is worth a read, for it has done something beautiful and simple to me. Only after reading it did I realize how much I missed my old simple self. Growing up is inevitable, I know. But somewhere, somehow, if I could revive a younger heart and feel its beatings for a few seconds, it makes me forget all the bitterness or pain or darkness that I have come to learn about the world, and just let it go. For a few precious seconds, I felt like nothing dark could come back and occupy my memory again, they have been locked up and weakened by this simple and beautiful story.

And I just want to remind myself several things in this book:

“When given the choice between being right or being kind, choose kind” – Dr. Wayne W. Dyer

 

“Shall we make a new rule of life… always to try to be a little kinder than is necessary?” – J.M. Barrie

*little delight*

I know, even though I’m not a super duper cheerful type of person, I’m always the blessed one. Good little things keep happening around. And today at the beginning of a week they all bloom. I can’t help but write it down in a mildly pleasant mood.

Yesterday was Sunday – the first day ever since I got back to Tainan I didn’t tip my toe outside. I was terribly drowned in thesis, translating, reports and so on. It was raining hard. I spent 10 hours straight sitting at my laptop, then had a kind of relief and somewhat satisfaction seeing the pile of work getting done and done.

Anyway, it was so yesterday. I gave myself a long nice sleep. Just before I threw myself to bed, on my facebook feeds randomly appeared someone’s post – it was a Mongolian song, chanting indeed, with melodious tune repeating “Om Mani Padme Hum”. I fell asleep on that.

This morning, the first thing I did after waking up was writing a journal, with an actual pen, in an actual notebook. I let my mind flow and dropped down a few messy pages in English, Vietnamese and a little bit Chinese, but it was great. I drew  simple mind maps. I spent one whole page just for “Om Mani Padme Hum”. Either I was focus on that, or was fled away with thoughts, my mind was well reflected on my writing. I should do that daily.

In the afternoon, I spent 30 minutes to start self-learning yoga. It is all about breathing, stretching out, and let the body do the dance. “Inhale. Exhale. Then let it be”.

I thought about “Tathātā”,the pronunciation for the Tibetan word དེ་བཞིན་ཉིད་, in Chinese: 真如, which can be beautifully translated into Tiếng Việt as “Như nhiên”. “Suchness” or “Thusness” – whatever it is defined in English, is the idea that you’re able to  live right here right now at this moment with the utmostly full concentration, which can be acquired by focusing on the breath.

Got a chat with Panda. She was thinking to re-start on her own blog about Islam. We talked about the blog, about my journal, her Japanese boss. She said: “whatever good seed we can do, just do” and that was the most brilliant phrase of the day. I told her about how I am increasingly in love with Vietnamese culture, history and language – that’s my root. She said I could consider to become a storyteller – oh such a nice dreamy word to use 🙂

We also talked about fasting. Panda has that experience for one month every year. I have none, but I decided that I would intermittently fast 2 days a week, starts from today. Sounds serious doesn’t it, but actually it is just  a calorie restriction of 500kcal only.

Talking about finding a job after my June graduation. Mom and Dad hope I will go back to Hanoi – where there are ones whoI love and love me the most. Đường told me that today, when she was talking to her mom, she said whenever her family visited Lý Sơn, they should tag me along – then her mom said: “let’s tell con Thảo to go to Saigon find a job and stay as well” haha. Chị Tư also asked if I wanted to go south, her mom wouldn’t mind having another Út daughter 🙂

Awww! That’s too much love around. Behave to deserve them all, kid!

I’m aslo taliking to my friend in NhaTrang recently, who is applying the living theory of “In the now” quite straight forward in his, and he’s a handsome subject to look at. Just enjoy the moment, not the past or the future.

I am not having any specific imaginations for the days coming either, not even any plans. But I guess I will soon have to answer the question “What do you want to do in the future” one day or another. Then, mine would be: I will breath, eat, go, read, write, colour, sing, dance and tell stories, I will plant some actual trees, and if possible, drill some wells. That’s for now.

Finally, for the conclusion, here is a young pretty Leo ❤

e1242aef467dd2d83245305a2074d3ed

Về gốc và về ngọn

Mình muốn mờ đầu bài viết này bằng một câu chuyện rất nhố nhăng trẻ con, mới xảy ra hôm qua. Lúc buổi chiều, mình và bạn cùng phòng đi vứt rác. Chỗ đổ rác cách KTX một đoạn sân vận động nên bọn mình phải đi bộ qua đường pitch – nơi có rất nhiều người đang tập thể dục, và mình thấy một bác đang tập giãn cơ đại loại là kiểu như thế này:

bai-tap-gian-co-9.jpg

Mỗi tội là bác không có tường để áp vô, bác phải bám tay vào một hàng rào sắt thấp và chân chống lên cái bệ xi măng bên dưới, cao hơn mặt đất tầm 30cm. Nghĩa là bác đang phải khom người, dồn trọng tâm vào phần sau của cơ thể và mông đang lơ lửng giữa khoảng không.

Con bạn mình nghịch ngợm, bảo: “Ê nếu mà bác í bị đá vào mông sẽ giật mình mà rơi xuống ha”. Mình nhìn 1s, và bảo: “Ồ  không, chỉ cần chọc vào nách. Cánh tay đang là nơi phát lực để đỡ toàn bộ cơ thể, nách lại là nơi nhạy cảm nhất trên tay, chọc vào nách tay sẽ tự khắc rụt lại, và cả cơ thể sẽ rơi bịch ra phía sau”. Nó nhìn mình kiểu: You are evil! Hehe.

Đó, nhờ những cái keyword như là nguồn, ngọn, gốc,… mình nhớ đến lúc mình đang năm cuối FTU, mình dành đa số thời gian ngồi lêu hêu ở một quán cafe nhỏ nơi vỉa hè Nguyễn Khang. Khoảng thời gian đó mình chẳng làm gì ngoài chơi không, mà những gì mình thu thập được trong tâm thần đã  ảnh hưởng khá nhiều đến mình của hiện tại. Thôi không lan man nữa hehe. Vào những ngày tháng lêu hêu đó, gần như ngày nào mình cũng gặp anh N., anh có người yêu là chị L.. Hàng ngày anh N. ra quán, than thở với chúng bạn về chuyện tình yêu nhiều cãi cọ của anh và chị L., và mong có lời khuyên. Đa phần các câu chuyện của anh rất chán. Nhưng có một lần anh phát biểu một câu rất chí tình chí lý mà mình nhớ mãi: “Cách giải quyết của em và L. chỉ toàn cắt ngọn, chứ không xử lý từ gốc, nên cắt xong nó lại mọc ra, cứ thế cứ thế mệt quá!”.

Sau đó bẵng đi một thời gian. Chắng biết anh N. có làm như vậy. Chỉ thấy anh đã biến mất, quên bẵng đi những ấm trà, những chúng bạn, và nhiều khoản nợ nho nhỏ anh vay. Còn chị L. đã lấy chồng, chồng chị không phải anh N.

À,lại đá sang chuyện khuyên nhủ. Chẳng ai khuyên được ai cái gì đâu, mình thật. Khi có vấn đề thì trong đầu mỗi cá nhân đã tự bật chế độ tự vệ với một đống phương án từ hành động đến ăn vạ rồi. Chỉ là họ muốn nghe người khác nói những gì mình muốn nghe để thêm tự tin thôi. Lấy anh N. làm ví dụ. Ngay từ những phút giây đầu anh tìm đến chúng bạn để giải tỏa nỗi lòng, hỏi: “em nên làm gì giờ?” thì mục đích chính ban đầu đã là muốn bạn bè bênh vực anh sau mỗi trận cãi vã và chỉ trích chị L.. And again, one just listens to what he wants to hear.

Và mình thấy là chỉ cần bỏ chút công sức ra, nhìn vào nguồn cội của sự việc, cái cốt lõi nhất, mà thực ra là nó rất dễ nhìn, nó bé nhỏ vừa đủ và lù lù ở đấy ngay từ đầu, chỉ là dám admit hay không thôi – thì sẽ tiết kiệm được vô số thời gian, calories, neurons và nhiều những thứ khác nữa , mà hiệu quả thì to như một con voi mamut béo bự.

Thật là một cái post mỡ  màng trừu tượng :))

À mình đang học tiếng Tàu, tập viết chữ phồn thể các thứ. Và học như vậy có ích cho phần hiểu về chữ Hán Việt kinh khủng. Xong rồi mình nhận ra, ở những nước dùng chữ tượng hình, não trạng và đường lối tư duy sẽ khác nhiều so với các nước mà ngôn ngữ viết dùng alphabet. Quay lại VN, một nước vốn có nguồn gốc tư duy và văn hóa truyền thống theo ngôn ngữ tượng hình, giờ lại  dùng alphabet hàng ngày. Đó cũng có thể là một nét chênh vênh giữa vô cùng nhiều giá trị. Cái hướng này có vẻ hay, sẽ đọc thêm. Càng ngày mình càng hứng thú với sử sách và văn hóa VN ấy hihi. Đó cũng là nguồn gốc của mình, một đứa mê ăn đủ các thể loại mắm và ăn mắm rât siêu – một nét VN bám vào từ trong cội không lẫn đi đâu được hehe.

 

Bạn đến từ đâu?

[Đây là một trong những note trên facebook của mình, đã viết từ lâu, thỉnh thoảng lên cơn hâm hấp mình lại giấu biệt những mảnh viết linh tinh này đi, nhân tuần này không có thời gian nữa, mà cũng chưa bàn được chuyên đề tuần với Chíp hâm, nên lôi ra post lại…Đọc lại cách suy nghĩ đã cũ kĩ đôi lúc cũng hay, nhưng thực ra đây là một mảnh chưa thay đổi gì của mình, cho đến bây giờ…]

3/6/2014.

Nếu có ai hỏi mình là mình người nước nào, mình chẳng trả lời được. Mình sẽ rất thản nhiên bảo là “tớ đến từ trái đất”. Thế thôi. Chưa bao giờ tự thấy mình 100% là người này hay người nọ cả. Và nhìn xung quanh bạn bè thì mình cũng thấy mỗi người một văn hóa riêng đấy chứ, không phải ai cũng là người Việt Nam về mặt tâm hồn ý. Dù các bạn có đẻ ở trên đất này, làm ở đây sống ở đây, nhưng có khi đầu óc bạn không ở đây. Mình không biết cách gọi cho đúng hiện tượng này là gì cả. 

 

Kiểu như có bạn rất thích Hàn, có bạn rất thích văn hóa Trung Quốc, có bạn thích văn hóa Nhật, có bạn thích văn hóa Việt Nam. Thế là trong mọi thứ các bạn nói, hay thích, hay quan tâm, cũng sẽ liên quan đến đất nước đó con người ở đó. Nó giống như kiểu về mặt thể xác thì ai cũng bị giới hạn bởi khoảng không gian địa lý cùng mấy cái cột mốc biên giới, nhưng vđầu óc thì chẳng ở đâu là giới hạn cả. 

 

Hôm gì nghe kể về 1 anh nọ người Hàn lai Việt, sống ở Dubai, làm stand up comedian. Nói tiếng Arab nhoay nhoáy vì sống ở Jordan hồi bé. Anh ta kể hồi bé có chuyện gì bí mật giữa 2 anh em thì nói bằng tiếng Arab để giấu bố mẹ (vì bố mẹ chỉ biết tiếng Hàn). Xem video thấy một người mặt mũi tóc tai giống hệt người Việt, nói tiếng Arab nghe không khác gì một ông Arab, nói tiếng Anh cũng tốt, liên xoành xoạch, và pha trò cười khá giỏi. Anh ta kể rằng bên ngoài trông anh ta như vậy nhưng bên trong anh ta thấy mình là người Arab 100%. Cứ nghe cách anh ta nói và cách anh ta hành xử thì không ai dám nghi ngđiều đó. Anh tự kể rằng mình là quả dưa hấu, trong đỏ ngoài xanh. Đồng ý. Kiểu như nếu có ai hỏi dồn chắc mình sẽ bảo tôi người Scot, vì quả thực là mình thấy về mặt “bên trong” (nghe tâm hồn nó hơi hình sự) mình chẳng giống cái quái gì cả trừ cái chỗ gọi là Scotland. 

 

Cũng một hôm gần đây xem 1 em 16 tuổi, người Mỹ, biết 20 thứ tiếng khác nhau. Ngoài mấy tiếng phổ thông / nhiều người từng nghe đến như TQ, Pháp, Arab Hebrew các thứ thì em này biết những tiếng mà mình không biết là tồn tại trên đời. Em tập nói trên youtube, tập nói với người dùng tiếng đó để có khả năng nói cho chuẩn, và hiểu thêm về văn hóa của họ. Em ý bảo là: mỗi khi học thêm một thứ tiếng mới thì như là em ý hấp thụ được thêm một phần văn hóa của họ, và bắt đầu suy nghĩ hành xử giống họ. Mình rất rất hiểu cảm giác đấy, nó như là bạn là diễn viên xong cứ bật lên tắt đi xong chuyển sang một bản năng khác. Tiếng pháp khiến mình có cảm giác là mấy ông người pháp ko dọa nổi mình. Tiếng nga nghe như kiểu lúc nào cũng sẽ no bụng vì có đầy thức ăn trong nhà, và có một bà phúc hậu đang hì hụi nấu súp, trừ lúc họ cãi nhau  hay đang bắn trên thời sự ra. Kiểu kiểu đấy, nói tiếng nào là em ý sẽ thành một phần của văn hóa đấy. 

 

Tính như vậy thì em ý có thể làm “công dân tâm hồn” của hơn 20 đất nước khác nhau, có thể vào UN làm sứ giả hòa bình hoặc vào CIA để reo thêm rắc rối cuộc đời và vài vụ nổ bom.

 

Túm lại là mình chẳng đang nói về cái gì cả. Nhưng mình nghĩ là mình đang nói về giới hạn văn hóa hay khác biệt văn hóa mà nhiều người nhìn vào để tự tả về bản thân. Đó là một cách hay để nhận biết, nhưng trong một vài cảnh thì nó không hay lắm. Thử tưởng tượng 2000 năm trước người Ấn Độ với người TQ gặp nhau mà xem. Một ông thấy ông kia quá vàng mắt bé tí, tóc lởm chởm. Một ông thấy ông kia mắt quá to da quá nâu. Họ chắc chắn sẽ nhìn thấy ngay sự khác biệt. Nhưng vì đều có mắt mũi miệng mồm chân tay nên người này biết người kia cũng là người, chứ không phải quỷ hay hổ. Thêm một lúc nữa cố gắng hoa chân múa tay để minh họa với nhau là tao đến từ chỗ nào, hoặc tao đói mày có thức ăn không, thì chắc họ sẽ thấy thằng này chẳng khác quái gì mình, nó chỉ hơi ngơ ngơ thôi vì không biết tiếng “của mình”. (cả hai cùng nghĩ thế)

 

Nhưng mà nhỡ là có một đứa vừa biết tiếng Ấn vừa biết tiếng TQ thì sao, nó sẽ bắt đầu chạy ra phiên dịch giúp, và thế là bạn Ấn phát hiện ra bạn TQ có panda, còn mình chỉ có rắn, bạn TQ phát hiện ra bạn Ấn có rất nhiều gia vị còn mình chỉ có rau. Hai bạn đổi cho nhau vì thấy đồ của bạn kia hay hơn.

 

Đại khái là, khi không quá kìm hãm bản thân bằng những gì mình biết và mình quen, thì người ta sẽ tự biết thêm nhiều thứ mới (gọi là mở óc thì phải). Việc này khiến mình thấy người ta chẳng nên quá gắn bó với một cái quốc tịch nào, hay văn hóa nào, vì gắn bó quá lại hay đem so sánh rắn nhà tao hay hơn panda nhà mày. Nó chẳng ra làm sao cả. Xong từ rắn với panda lại đâm ra màu da của tao đẹp hơn da của mày, và tệ hại hơn là vì tao đây nên tao thông minh tốt bụng, vì mày ở kia nên toàn là bọn xảo quyệt láu cá. Dở hơi nhỉ? Bây giờ có người ngoài hành tinh đến bắn chiu chiu thì làm sao mà ôm nhau đoàn kết được? Không lo xa gì cả.

 

Đại khái nữa nữa là mình thấy bây giờ con người nên chào hỏi nhau như thế này: Where are you from? Earth! Hi five! Mà nếu có ai bảo sao Hỏa thì cũng ok tuốt, ai chẳng biết là đùa ~ Nhưng trái đất thì là đúng sự thật 100%. 

 

Như vậy có khi sẽ đỡ dở hơi đi so sánh panda với rắn. Hay da vàng với da trắng (mà tại sao lại gọi là trắng, nó không phải trắng mà! nếu đã quyết tâm phân biệt thì phải làm cho chính xác chứ) Buồn cười hồi bé có mấy đứa gọi mình là đồ da đen, mình đã rất thắc mắc không hiểu chúng nó nhìn kiểu gì mà ra đen. Đen là phải đen như cái bảng đen chứ? Đây là nâu! Nhưng chắc nó là phiên bản tiếng việt của nigger.

 

Anw, mình chỉ tự dưng nghĩ đến vấn đề thực ra mỗi người có văn hóa riêng của họ, nhưng cùng lúc đó thì tất cả đều giống nhau, thế nên viết lung tung beng lên đây ko ra cái thể thống gì cả. Tức là thế giới 7 tỉ người thì thực ra chúng ta đang có 7 tỉ văn hóa KHÁC nhau ý, nhưng cùng lúc đó ai cũng biết đó là 7 tỉ NGƯỜI, chứ không phải tập hợp gà chó mèo khủng long. Thế nên túm lại là giống nhau thôi. Chỉ đơn giản là người ta nhìn vào sự khác biệt hay sự giống nhau đđối xử với mình. 

Lầm bầm về tình yêu con người

Panda đã có một bài siêu dark dark về xã hội loài người, mượn mộn loạt screenshot từ phim anh Người Dơi của bác Nolan: Gotham, Joker, Harvey. Thế nên Chip sẽ xí xọn làm the White Queen đi lan tỏa lòng nhân ái hí hí…

Thực ra tuần vừa rồi nếu chỉ đọc báo thì chẳng có gì là nhân ái cả. Ngay thứ 2 đầu tuần ở Đài Loan có một vụ sát hại siêu man rợ một em bé mới 4 tuổi, ngay hôm sau lại có một kẻ thần kinh cầm dao đi sát thương người ta ngay trên trạm metro. Ở Việt Nam thì nào là tạt axit, nào là thực phẩm bẩn, nào là ung thư, nào là tuyên thệ nhậm chức. Báo chí hô phong hoán vũ viết bài, tivi rầm rộ đưa tin đưa tin.

Ừ mà thực ra là nếu cứ chăm chỉ đọc báo hàng ngày hàng giờ sẽ thấy đâu đâu cũng là phường lưu manh trộm cướp, rồi mạnh mẽ hơn thì là giá trị đạo đức băng hoại, mạnh hơn nữa là nâng lên tầm vóc dân tộc, nền tảng văn hóa, tương lai đất nước… Xong ngồi buồn bực giận dỗi thở dài đến mức có thể thổi bay một con voi.

Đó, thế là tuần rồi tớ đang ngồi đọc sách, rồi đọc tin, rồi nghe nhạc, rồi lầm bầm hát hát, thì bỗng thấy một bức thêu của Meo Meo Atelier như này

Xinh nhờ xinh nhờ. Rất Việt Nam. Và đọc mấy dòng tâm sự của chị chủ khiến tớ vui nguyên tuần. Đại loại là chị ấy suy nghĩ về văn hoá Việt, nhất là những giá trị truyền thống, những nét văn hoá cổ truyền, nỗi lo lắng tiếc rẻ khi nhiều thứ biến mất vĩnh viến theo thời gian, hoặc mai một dần đi theo nếp sống mới. Cơ mà, cũng chẳng cần lo âu buồn rầu làm gì, vì đó chỉ là bề mặt của vấn đề, cái trường tồn là cái tinh thân cơ đó! Còn những thứ khác dễ nhìn thấy, dễ cầm nắm, dễ khoe khoang, thì cũng sẽ thay đổi theo thời. Cái còn lại mãi mãi là phần cốt lõi hướng đến sự khiêm nhường và bình thản, đó mới là điều tốt lành quan trọng.

Tớ thấy là, để nhìn được cái phẩm chất, cái tính chất nổi bật của một cá nhân, hay tập thể, hay rộng hơn nữa là một cộng đồng, thì hãy tìm đến góc nhìn của những người nghệ sĩ. Nếu ai thích ngôn từ thì đọc văn, nếu ai thích âm nhạc thì nghe hát, nếu ai thích đường nét màu sắc thì xem tranh ảnh, áo quần. Đó sẽ là cái nhìn chuẩn xác nhất, lại vừa thơ mộng hão huyền, ảo ảo thực thực, góc nhìn mở toang, mình tha hồ hiểu tùy theo cách mình muốn – vì cảm nhận được tính chất của người khác cũng là mình tự lộ ra tính chất của mình vậy.

Tớ bỗng nhớ cách đây đúng 2 năm, vào cái dịp xuân ương chớm hè này này, một buổi chiều tớ tha thần tìm đến bảo tàng Mỹ Thuật Việt Nam. Ồ thú vị lắm nhé. Bao nhiêu điều hay ho, dù không gian có chút ná thở. Đến tầm tầng 3 hay 4 gì đó, nhìn chằm chằm vào mấy bức tranh về các cuộc đấu tranh khởi nghĩa, cho đến các giá trị văn hóa dân gian, tớ đã bật cười. Tớ thấy bản thân mình và những người xung ở trong đấy. Các bạn ạ, người mình thật chẳng có tí tính kỉ luật nào đâu í, lộn xộn và tùy hứng lắm, dù đôi chỗ có ít nhiều cứng ngấc nhưng thực ra mơ mộng nhiều, tính tình phóng khoáng, sống tình cảm thành nhóm, ham chơi hay cà chờn… hehe

Hôm đấy nhận ra xong đi ra đường thấy đỡ bực mình hẳn. Hôm nay nhớ lại thì thấy yêu đời yêu người hơn. Chẳng cứ  gì mà phải càm ràm bực bội nữa.

Con người hay ho mà, tớ chẳng khoái những câu kiểu “Càng biết thêm về con người, tôi càng yêu con chó” đâu í. Ai, loài nào, thức nào cũng có cái hay, cả phần đẹp phần xấu, miễn là mình chịu nhìn thôi 🙂