Hello, world

1.

Xin chào.

Mình là một đứa dở hơi hay mắc phải một thói quen rất xấu là dành thời gian làm những thứ không quan trọng.

Ví dụ như việc sửa tên file trong folder. Một khi mình lên cơn hâm cũ, mình có thể thấy ngứa mắt từ cái tên file cứ liên-tục-cách-các-chữ-như-thế-này, và có thể dành 15 phút ngồi sửa từng tên file một cho nó thành_như_thế_này. Tuyệt vời hơn, mình có thể hăng hái google thêm 30 phút xem có cách nào làm cái việc 15 phút kia trong 1 phút.

Ví dụ như việc sau khi ngồi làm template để tính toán một cái chi đó, mình có thể làm mọi thứ rất gọn gàng, liệt kê mọi assumptions trước khi tính toán, sau đó mới bắt đầu tìm hiểu những khả năng khiến cho các assumptions đó bị thay đổi, rồi đột nhiên nhớ ra là à còn cái này phải cho vào, sau đó ngồi sửa hàng loạt cái link nối các sheet trong workbook để nó tính toán lại.

Đỉnh điểm, dấu hiệu cao nhất của việc cho thấy mình hâm nặng đến mức độ nào, là mình không thấy việc mình làm đó vô nghĩa, và rằng mỗi lần lên cơn hâm như vậy mình có thể vứt toạch một kết quả làm việc ngốn hơn 8 tiếng của mình đi, không chút thương xót.

Mình có hàng loạt cớ để biện minh cho hành động cực kì lãng phí thời gian đó của bản thân, ví dụ như: trông nó phải đồng bộ thì mới có hứng làm tiếp, nếu tên file cùng một kiểu thì thay vì ngồi dẫn link lại thay vì làm 10 lần chỉ cần replace cái tên 1 lần, mọi thứ phải được ghi chép lại liệt kê ra thì năm sau khi mình mở cái file đó mình mới nhớ được cái ‘thought process’ của mình cách đó 1 năm, hoặc: chẳng hạn như sau này không phải là mình tiếp tục làm công việc này thì cái cách làm này phải được lưu giữ cho ‘thế hệ mai sau’, v.v.

Chính với những cái cớ đó, mình có thể ngồi ê mông nhiều tiếng liên tục làm một thứ chẳng ai nghĩ là quan trọng (trên máy tính). Ví dụ như mở cái folder chung ra mình thấy ‘chời ơi trông nó thật hỗn loạn, không có quy tắc gì cả’, thế là một cái mental note xuất hiện đòi hỏi là mình phải quay lại dẹp loạn một ngày không xa…

Tại sao mình lại có cái tính này, mình không biết. Thực sự mình biết những cái đó có tác động thật nhỏ, tên file là gạch giữa hay gạch chân thì khác gì nhau đâu? Lúc search gõ 1 từ khóa đằng nào cũng ra cả. Nhưng như thể để đối chọi lại cái mớ boong boong khó định nghĩa & những cái hỗn loạn mình được dịp chứng kiến khá thường xuyên xung quanh, mình tự tạo ra một công việc dở hơi cho bản thân thực hiện: sắp xếp, trật tự, mọi thứ phải rõ ràng, vì càng rõ ràng bao nhiêu (bây giờ) – mọi thứ càng dễ dàng bấy nhiêu (về sau).

Ước gì các bạn nhìn thấy cái không gian phòng riêng của mình, nghe câu trên thì tưởng là ngăn nắp mẫu mực lắm – không hề. Hàng tuần bố mình luôn cảm thán về sự bừa bộn của phòng mình ít nhất một lần. Mẹ mình luôn nhìn tóc mình với cảm giác đang nuôi 1 đứa tên Mougli. Nhưng vì một lí do khó hiểu nào đấy, mình rất tự nhiên tin là ‘chaos & order’ là một. Hai cái chỉ là hai mặt của đồng tiền. Với cái cớ nghe rất khoa học (như kiểu singularity với các bác vật lý học, dù mình chẳng biết nó là cái chi), mình tự tin mặc kệ cái mớ hỗn độn trong phòng, và dành thời gian cho việc tạo ra một trật tự trong cái file máy tính, trong cách tính toán trong cái template mà mình hay phải làm, trong cách suy nghĩ, trong đầu.

Mọi thứ phải có quy tắc & trật tự. Và chỉ cần làm sai cái đó trong cái file đó thôi, hoặc cái folder đó thôi, all hell break loose.

Mình đang nói về MS Excel, các bạn ạ.

Từ lúc phải làm nhiều thứ trên excel, mình thấy nó là một công cụ thật tuyệt vời. Tính toán đã đành nhưng khả năng tạo liên kết và dựng một hệ thống cái này liên kết với cái kia và nếu A thay đổi B sẽ thay đổi theo, v.v. như kiểu một tiểu hệ thống bạn có thể gây dựng & gìn giữ, trật tự ngăn nắp. Thoạt nhìn người chưa quen sẽ nghĩ à nó đơn giản chỉ là mấy cái phép tính, biết dùng formula thôi chứ gì. Nhưng sau nhiều hồi nghiền ngẫm & làm việc với nó mình dám cá là bạn có thể lần ra cách suy nghĩ của người tạo 1 cái workbook phức tạp. Nó như một mê cung mà cũng như một cái biểu đồ lưu trữ rất rõ ràng & chi tiết cách suy nghĩ của người khác.

Từ một cái mớ tưởng là hỗn độn, thực ra bạn đang chiêm ngưỡng một thành quả trật tự, một hệ thống, một hình thái tồn tại thể hiện tư duy đằng sau đó.

2.

Mình chưa biết nhiều lắm về các ngôn ngữ lập trình. Thứ gần nhất mà mình mới tự mò thử thì mới có HTML, hay CSS, gần đây thử học Python… Học chưa đâu vào đâu, và vì chưa tự áp dụng nhiều nên quên hết =)) Nhưng cái ngôn ngữ chỉ là vỏ của tư duy. Mình thích cách nó dạy tư duy, syntax google là ra thôi, không phải mấu chốt lắm. Nghe thật ngược đời.

Lèm bèm một lúc mình cũng chẳng hiểu cái mớ mình vừa viết nó là cái gì… Ai hiểu không?

3.

Có lẽ, mình đã học được một điều, chắc là một quy tắc chung của cuộc sống. Kiểu như khi ta trẻ trâu ta cứ nghĩ những đường thẳng là con đường tốt nhất , già thêm tí nữa thì hiểu ra cái trật tự tuyệt vời của những thứ không thẳng. Ví dụ nhìn vào hệ thống tuần hoàn trong người bạn đi. À không nhìn được. Nhưng ai cũng biết nó là mấy đường zig zag ngoằn nghoèo không quy luật đúng không? Tưởng thế thôi, chính nhờ những khúc không thẳng đó mà bạn đang sống hàng ngày, hít thở không khí hàng ngày, tim đập chân chạy. Neurons trong não cũng thế, cái tuyệt vời của việc nó không thẳng là vì cấu trúc của nó là một đống ‘dây dợ’ giúp cho khoảng cách giữa 2 đầu synap luôn đủ gần (để truyền tín hiệu), và rằng một đám neuron này luôn ở bên cạnh một đống neuron khác giúp cho việc những tín hiệu không đi theo kiểu từ A đến 1 điểm B, mà luôn là từ A đến ít nhất n điểm khác trong não (n>1, rất nhiều). Bạn lỡ đập ngón chân vào thành giường, ít hơn 1 giây, cả cơ thể bạn nhận được tín hiệu đau đớn chạy khắp từ đầu ngón chân lên đỉnh não, và lan ra xung quanh. Nếu nó là 1 đường thẳng và chỉ chạy đến 1 điểm, có khi cảm giác đau đơn đó sẽ chỉ tập trung ở đúng 1 chỗ, và biết đâu chúng ta không có khả năng chịu đựng sự đau đớn mà chỉ tập trung ở 1 chỗ? Biết đâu nhờ có việc lan truyền tín hiệu thần kinh sang trăm chỗ khác mà chúng ta mới không lăn ra ngất mỗi lần va chân vào thành giường?

Em xin lỗi các cô giáo sinh học đã từng dạy em. Rõ ràng là mình luôn được dạy ‘thế giới là như thế này’, nhưng có khi để trân trọng nó thêm nhiều lần thì người ta nên đặt ra nhiều giả thiết hơn để thấy là mình may mắn đến như thế nào. Ví dụ cái tế bào hồng cầu của chúng mình khỏe mạnh và ‘mang’ được oxi là nhờ có việc hình dáng đặc thù của nó như 1 cái thuyền thúng. Khi cái hình dạng thuyền thúng đó chỉ cần méo đi một vài mili-mili-mili-mét, cuộc sống của mình sẽ không bình thường nữa. Người ta gọi nó là cái bệnh gì đấy, không nhớ tên, chỉ nhớ chắc chắn là từ thuyền thúng tròn sang thuyền dài là máu sẽ vón cục & chúng ta chết được ngay nếu không được cứu chữa phát hiện kịp thời.

Nhiễm sắc thể cũng vậy. Còn ai nhớ không? Việc chúng mình sinh ra lành lặn chân tay mũi mắt miệng hoạt động bình thường là cả một kì công nằm ngoài khả năng điều khiển của bố lẫn mẹ, lẫn ông bà cô dì chú bác. Thực tế là việc bộ gen của chúng ta như thế nào và thể hiện tính trạng ra ngoài ra sao hoàn-toàn-nằm-ngoài-khả-năng-điều-khiển của con người. Tất nhiên mình cũng được biết các nhà khoa học bây giờ đang tiến gần hơn đến genetic design – kiểu cho các cặp bố mẹ đến khám & kiểm tra xem thích gen A hay gen B hơn cho con. Với sự cảnh giác cao độ của một đứa cũng tạm gọi là người, từng được chứng kiến thành quả tồn tại của giống loài trên trái đất và cách chúng ta gây ảnh hưởng với những thứ to lồ lộ không phải nhìn dưới kính hiển vi thì, ờm, mình không tin tưởng vào khả năng damage control của giống loài lắm, nên cũng chỉ biết nghĩ ‘let’s hope we don’t mess with this one’.

Nhưng có lẽ cũng chẳng nên bi quan làm gì, chaos & order is one.

4. Bye.

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s